Kosten en lasten bij huur: forfait of werkelijke kosten
Bijgewerkt op 20 november 2026
Naast de huur betaal je vaak kosten en lasten: verwarming, water, elektriciteit van de gemeenschappelijke delen, schoonmaak van de trappenhal, de lift of de syndicus. Hoe die worden aangerekend, staat in je huurcontract. Er zijn twee systemen, en het loont om het verschil te kennen.
Forfait of provisie?
| Forfait | Provisie (werkelijke kosten) | |
|---|---|---|
| Wat betaal je? | Een vast bedrag per maand | Een voorschot per maand |
| Afrekening? | Nee, het bedrag dekt de kosten | Ja, je betaalt bij of krijgt terug |
| Bewijsstukken? | Niet nodig | Je mag ze altijd inkijken |
In de drie gewesten is de regel dezelfde: de kosten moeten overeenkomen met de werkelijke uitgaven, tenzij uitdrukkelijk een forfait is afgesproken. Ze moeten altijd los van de huur, in een afzonderlijke rekening, worden vermeld. Bij een forfait kan elke partij aan de vrederechter vragen om het bedrag te herzien of om te zetten in werkelijke kosten, bijvoorbeeld als de werkelijke uitgaven sterk veranderd zijn.
Vlaanderen
Het Vlaams Woninghuurdecreet (artikel 36) bepaalt dat je altijd de bewijsstukken mag vragen. In een appartementsgebouw met één beheerder volstaat een overzicht, met de mogelijkheid om de stukken in te kijken. Voor appartementsgebouwen verdeelt een uitvoeringsbesluit een aantal kosten dwingend, bijvoorbeeld:
- verbruik van water, verwarming en elektriciteit van gemeenschappelijke delen: huurder;
- grote herstellingen aan gemeenschappelijke delen en de aankoop van meters: verhuurder;
- periodiek onderhoud van de lift: 50% huurder, 50% verhuurder;
- syndicus: 34% huurder, 66% verhuurder;
- conciërge: 75% huurder, 25% verhuurder;
- algemene vergadering, beheerskosten en reservefonds: verhuurder.
Voor kosten die niet geregeld zijn, geldt: de verhuurder betaalt wat met de eigendom te maken heeft, de huurder wat met het gebruik te maken heeft. De onroerende voorheffing is altijd voor de verhuurder. In elke advertentie moeten de huurprijs en de kosten staan; de gemeente kan dat bestraffen met een boete van 50 tot 350 euro.
Brussel
Het contract moet de kosten opsommen en ramen, vermelden of het om werkelijke kosten (eventueel met provisies) of een forfait gaat, de berekeningswijze en eventueel je aandeel in de mede-eigendom. Die informatie moet ook in de advertentie staan; anders riskeert de verhuurder een administratieve boete van 50 tot 200 euro, en kan de rechter de gemeenschappelijke lasten beperken tot het vooraf meegedeelde bedrag als de verhuurder bewust onvolledige informatie gaf.
- De verhuurder maakt op de verjaardag van het contract een afzonderlijke afrekening van het voorbije jaar en bezorgt je die binnen 12 maanden, met de bewijsstukken.
- Alleen kosten die rechtstreeks met het verbruik te maken hebben, zijn voor de huurder; aanmanings- en inningskosten niet.
- Een fout in de afrekening kan de verhuurder binnen 2 jaar na de afrekening laten rechtzetten, voor maximaal vijf jaar terug. Jij kunt dat binnen 2 jaar na de ontdekking van de fout.
- De onroerende voorheffing is verplicht voor de verhuurder.
Wallonië
Volgens het decreet van 2018 (artikelen 24 en 25) moeten alle documenten die de kosten aantonen, met de rubrieken en de berekening, worden voorgelegd. Heb je te veel betaald, dan kun je dat per aangetekende brief terugvragen, voor bedragen van de laatste vijf jaar. De vordering verjaart na één jaar. Een advertentie moet de huur, het forfaitaire of provisionele karakter van de kosten en het bedrag en de aard van de gemeenschappelijke kosten vermelden (artikel 5), op straffe van een boete van 50 tot 200 euro. De onroerende voorheffing mag niet aan de huurder worden doorgerekend (artikel 59).
Makelaarskosten
Schakelt de verhuurder een makelaar in om te verhuren, dan mag hij die kosten in de drie gewesten niet aan jou doorrekenen. Alleen als jij zelf de opdracht gaf, betaal jij.
Tips
- Vraag bij een provisie naar de afrekening van vorig jaar, zodat je weet of het voorschot realistisch is.
- Noteer de meterstanden bij de plaatsbeschrijving.
- Controleer of er individuele meters zijn voor water, gas en elektriciteit; in Brussel en Wallonië moet het contract dat vermelden.
Vergelijk huur en kosten in het actuele aanbod.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een forfait en een provisie?
Bij een forfait betaal je een vast bedrag zonder afrekening. Bij een provisie betaal je een voorschot en volgt er een afrekening op basis van de werkelijke kosten, met bewijsstukken.
Mag ik de bewijsstukken van de kosten zien?
Ja. In de drie gewesten heb je recht op de documenten die de werkelijke kosten aantonen. In een gebouw met een syndicus volstaat een overzicht met de mogelijkheid om de stukken in te kijken.
Kan een forfait voor kosten veranderd worden?
Ja, in onderling akkoord, of via de vrederechter, die het forfait kan herzien of omzetten in werkelijke kosten.
Wie betaalt de syndicus?
In Vlaanderen verdeelt de regelgeving dat forfaitair: 34% voor de huurder en 66% voor de verhuurder. In Brussel en Wallonië staat de verdeelsleutel in je contract; vraag de berekening en de bewijsstukken.
Moet ik makelaarskosten betalen?
Nee, niet als de verhuurder de makelaar inschakelde. Alleen als jij zelf een makelaar de opdracht gaf, betaal je die.
Bronnen
- Vlaanderen.be, brochure Het Vlaams Woninghuurdecreet (november 2025)
- Brussel Huisvesting, Verplichte bijlage bij de woninghuurovereenkomst
- Bruxelles Logement, brochure juridique Les baux d'habitation (janvier 2025)
- Wallex, décret du 15 mars 2018 relatif au bail d'habitation (articles 5, 24, 25, 25/1, 58 et 59)
Deze uitleg is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels verschillen per gewest en kunnen wijzigen; kijk bij twijfel op de officiële bron.
Meer uitleg
- Huurwaarborg: hoeveel mag de verhuurder vragen?
- Huurcontract registreren in België
- Indexatie van de huurprijs in 2026
- Je huurcontract opzeggen: termijnen en vergoedingen
- De plaatsbeschrijving bij het begin en einde van de huur
- Een kot huren als student
- Huurpremie, huursubsidie en huurtoelage in 2026
- Het EPC of EPB-certificaat bij een huurwoning
- Een huurwoning zoeken in België: zo pak je het aan